Przyroda ziemi nyskiej: Nowi amatorzy ryb

Pojezierze Nyskie jest prawdziwym rajem dla różnych gatunków ptaków wodnych, w tym szczególnie mew i rybitw. Te ostatnie są tu reprezentowane przez trzy gatunki. Pojawiły się u nas stosunkowo niedawno. Choć są rybożerne, to łowią tylko małe ryby, a odżywiają się też często owadami i innymi bezkręgowcami. Nie stanowią więc konkurencji dla rybaków. Podlegają ochronie na terenie wszystkich państw członkowskich UE. Ich liczebność powinna być regularnie monitorowana.

Rybitwa zwyczajna
Sterna hirundo

Wierzch jej ciała jest popielaty, spód – biały, końcówki lotek – czarnawe. Charakterystyczna jest czarna czapeczka i czerwony dziób z czarnym końcem. To jedyna rybitwa, która występowała na Ziemi Nyskiej już dawniej. W latach 70 XX wieku po kilka par gniazdowało nad Nysą Kłodzką koło Paczkowa i na Jeziorze Nyskim. Od roku 1992 po kilka - kilkanaście par gniazduje również na stawach w Konradowej (np. w 1992 r. 7 par). W latach 1990–2000 gniazdowało na Jeziorze Nyskim (25–50 par) i Paczkowskim (50-100 par). W latach 2002–2007 gniazdowało kolonijnie ponad 100 par na Jeziorze Nyskim, i po 2–3 pary na stawach w Domaszkowicach i Konradowej oraz na zbiorniku Kozielno. W 2008 r. osiągnęła maksymalną liczebność (na Jeziorze Nyskim naliczono 186 par lęgowych), po czym jej liczebność zaczęła maleć. W roku 2018 na Jeziorze Nyskim naliczono 121 gniazd, w roku 2020 – już tylko 53 gniazda.

Rybitwa białowąsa
Chlidonias hybrida

Upierzenie jasnoszare z ciemno czarną czapeczką na głowie i białym „wąsem” tuż poniżej. Charakterystyczne są też jaskrawo czerwony dziób i nogi. Przylatuje do nas w maju, odlatuje już w sierpniu. Jej pokarmem są małe ryby oraz żaby i ważki. W Polsce gniazduje w nielicznych koloniach. Jej liczebność podlega z roku na rok silnym wahaniom. Stwierdzona po raz pierwszy na Ziemi Nyskiej na Jeziorze Otmuchowskim w 2004 roku gdzie w niewielkiej kolonii gniazdowało 9 par, w 2008 roku – 11.

Rybitwa białowąsa (fot. J. Betleja)

Rybitwa białoczelna
Sternula albifrons

Najmniejszy gatunek rybitwy. Ubarwienie jest jednolicie białe, z czarnymi brzeżnymi lotkami i charakterystyczną czarną czapeczką z białym czołem. Dziób jest żółty z czarną końcówką. Pierwszą parę lęgową odnotowano w 1996 r. na Jeziorze Nyskim. W kolejnych latach 2–3 pary gniazdowały na Jeziorze Nyskim i do 8 par na Jeziorze Paczkowskim. W sezonach 2005–2009 stan liczebny na Jeziorze Nyskim wynosił 2 do 14 par.

Rybitwa białoczelna (fot. S. Turowski)