Przyroda ziemi nyskiej: Muflon (Ovis mussimon) wtórnie zdziczała owca

Muflon to gatunek dzikiej owcy, dawno temu udomowionej, ale następnie zdziczałej. Pochodzi z regionu śródziemnomorskiego, a konkretnie z Sardynii i Korsyki. Samiec charakteryzuje się posiadaniem potężnych, ślimakowato zakręconych rogów (w gwarze łowieckiej nazywane są one ślimami), samica natomiast, jak u większości pustorogich, jest bezroga.

Muflon, jako cenne zwierzę łowne, sprowadzony został na obszar dzisiejszej Polski na początku XX wieku. Introdukowano go w 1905 roku do Gór Sowich. Od tego czasu szybko się zaczął rozprzestrzeniać i rozmnażać, tak, że jeszcze przed II wojną światową występował już nieomal w całych Sudetach. W czasie wojny liczebność jego drastycznie spadła, ale dzięki pomocy myśliwych zdołał się odrodzić i dziś znowu jest w Sudetach licznym gatunkiem.

Przez długi czas nie było go jednak w województwie opolskim na stałe. Pojawiały się tylko sporadycznie w Górach Opawskich zabłąkane osobniki pochodzące z czeskich hodowli. Żerujące zimą stada były widziane jeszcze w latach 90. ubiegłego wieku, dalej od tych gór, bo nawet na polach koło Lubrzy. Około roku 2010 zostały jednak w końcu introdukowane przez naszych myśliwych do obwodu łowieckiego nr 109 koło Trzebini, gdzie do dziś utrzymuje się stado kilkunastu/kilkudziesięciu osobników. Stąd rozprzestrzeniają się one po całych Górach Opawskich. Już w listopadzie 2010 roku był widziany w ich przeciwległym końcu, na Górze Parkowej koło Głuchołaz, czyli już na terenie Ziemi Nyskiej. Poza Górami Opawskimi nie mamy jednak żadnych obserwacji z lasów przedgórza (np. koło Lipowej, Biechowa, Szklar czy Nadziejowa) naszego regionu.

Samce zwane trykami (po lewej, fot. M. Michalec) i samice muflona (po prawej, G. Kopij)

W latach 2011-2020, siedem osobników zostało też introdukowanych na Wzgórze Chełm wokół Góry Świętej Anny, gdzie utrzymują się do dziś. W 2017 r. widziałem też stado w półotwartym chowie w środku Lasu Głubczyckiego. Zapewne są one tam przeznaczone do introdukcji w tymże lesie i w okoliczne lasach między Mokrą a Pielgrzymowicami. Muflony pojawiają się też w lasach koło Tanowa Opolskiego i Mosznej, prawdopodobnie jako uciekinierzy z gospodarstw agroturystycznych. Ze względu na brak odpowiedniego środowiska (m.in. skalnego podłoża) nie będą tam mogły dłużej utrzymać się.

Muflon jest w naszej przyrodzie gatunkiem obcego pochodzenia. Nie wyrządza jednak znaczących szkód ani w przyrodzie, ani w gospodarce człowieka. Jego liczebność jest ściśle kontrolowana przez myśliwych. Jest bowiem bardzo cennym zwierzęciem łownym. Należy jednak unikać jego introdukowania na tereny rezerwatów i parków narodowych.