Łaźnia żydowska odkryta pod ruinami synagogi

Podczas prac archeologicznych przy ul. Karola Miarki odkryto fundamenty synagogi, znajdującej się tam do 1938 r. W jej piwnicach natrafiono na tzw. mykwę, czyli łaźnie rytualną, gdzie obmywano się z grzechów. Mykwę odkryto na terenie, gdzie znajdował plac zabaw przedszkola nr 8. Teren, który do niedawna był pełen bawiących się dzieci, burmistrz Kordian Kolbiarz postanowił zabudować blokiem mieszkalnym.

Pierwsza wzmianka o Żydach w Nysie znajduje się w dokumencie z 1420 r., był to list pokojowy do Salomona z Brzegu i jego syna Mosche z Głogowa. W tym czasie w mieście istniała już szkoła żydowska. W 1432 r. wymieniany jest cmentarz żydowski na starym mieście, dziś to mniej więcej teren parku miejskiego. Kazania Johanna Capistrano doprowadziły do ​​wysiedlenia gminy w 1453 roku. 

W 1576 r. wzmiankowana jest Judengasse, która była częścią Josefstrasse (dziś ulica Karola Miarki). Król pruski Friedrich II von Hohenzollern nakazał w 1779 r., by Żydzi opuścili miasto Nysę. Obecność ich w mieście podczas targów to były tylko wyjątki. Pierwsza synagoga znajdowała się na Weberstrasse. W 1892 roku wzniesiono nowy budynek przy Josefstrasse, który został zdewastowany w 1938 roku w trakcie tzw. "Nocy kryształowej". Niestety dziś nie wiemy jak wyglądała nyska synagoga z zewnątrz. Zachowało się jedynie jedno zdjęcie z wnętrza synagogi.

Dziś w związku z budową kolejnego bloku w historycznym centrum miasta, który w żaden sposób nie nawiązuje do zabytkowej zabudowy, w wyniku prac ziemnych odsłonięto pozostałości tzw. mykwy. Mykwa była w judaizmie zbiornikiem z bieżącą wodą (niekiedy basen) dla osób i naczyń, które zaciągnęły jakiegoś rodzaju nieczystość rytualną. Obmycia w mykwie dokonuje się przez całkowite zanurzenie. Puryfikowane są także nowo nabyte naczynia. Kąpiel w mykwie odbywają również neofici, jest to element obrzędu przyjęcia do synagogi. Od średniowiecza łączona była z łaźnią – również określaną tą samą nazwą - mykwa.
Z ciekawostek należy wymienić fakt, iż dekret ministerialny z 5 marca 1913 r. wskazuje, że państwo pruskie zwracało uwagę na specyfikę żydowskich przepisów religijnych, zgodnie z którymi należy zwracać uwagę na egzaminy pisemne dla uczniów żydowskich, którzy w soboty zawsze powstrzymują się od pisania.

Gmina Żydowska z Wrocławia, która rościła sobie prawa do terenu, gdzie stała synagoga, na początku lat 2000 r. zrzekła się ich w zamian za działki nad jeziorem nyskim. Zrobiła to ze względu na to, że na terenie znajdowało się przedszkole wraz z rozległym placem zabaw. Kamienna mykwa zachowała się niemal w całości.  Z powodu budowy zostanie rozebrana. Na razie nie wiadomo, co się z nią stanie.